Hoe krijg je iemand zover dat hij anderen doodt en verminkt, maar jou blijft respecteren?
Hoe krijg je mannen zo ver dat ze voor je sterven?
Wat weerhield Romeinse speervechters ervan om gewoon weg te lopen van het gevecht?
Kerken. Krijgsmachten. Koningshuizen. Al eeuwen geleden zorgden deze instellingen ervoor dat het gedrag dat voor hun strategie nodig was, stevig geborgd werd. Zodat dat gedrag te allen tijde vertoond werd. Ook op kritische momenten. Ook zonder directe controle. Wat kunnen wij hier van leren voor het borgen van trainingen? Hoe creëer je rendement op training?

De juiste mindset

De technieken die kerken en krijgsmachten gebruikten om gewenst gedrag voor elkaar te krijgen, lijken voor een deel op de manier waarop organisaties vandaag de dag met training en opleiding omgaan. Alleen besteedden kerken en krijgsmachten veel meer aandacht aan de ‘borging’ van het gewenste gedrag. Hoe ze dat deden?

Inslijten door framing

In het leger is er eerst een initiatieperiode. In deze periode word je de juiste mindset bijgebracht voor het vak. (On-)Bewust ga je de wereld bekijken op de manier die bij dat vak hoort.

Daarnaast wordt er meerdere malen per dag stevig geframed. In de kerk gebeurt dat door gebed en meditatie, in het leger door exercitie en discipline. Het doel is dat patronen, opvattingen en gedrag inslijten in het onbewuste.

Gehoorzaamheidscontract

De drillsergeant roept: ‘Mars!’. De soldaat begint te lopen. De drillsergeant roept: ‘Halt!’. En de soldaat stopt.
‘Linksom’
‘Rechtsom’
‘Presenteer geweer’
‘In de houding’

Tijdens een legerexercitie brengt de drillsergeant een onbewust gehoorzaamheidscontract tot stand. Daardoor wordt de eigen (bewuste) wil van de soldaat uitgeschakeld. Als het hele peloton onbewust volledig gehoorzaam is aan de stem van de sergeant, marcheert het peloton als een geoliede machine. Als maanden later de stem van de sergeant in het gevecht beveelt om aan te vallen of de greppel te verlaten, reageert het onbewuste van de soldaat: zonder na te denken. De opgebouwde gehoorzaamheid is perfect. Als je je afvraagt waarom in een moderne gemechaniseerde krijgsmacht nog net zo wordt geëxerceerd als honderd jaar geleden, dan heb je nu het antwoord!

Wanneer verloor borging zijn belang?

We zijn de focus op borging kwijtgeraakt toen kennis belangrijk werd. Lange tijd vormden grondbezit en bodemschatten de basis voor de economie. Tijdens de Industriële Revolutie en vooral na 1945 werd kennis de basis voor de economie. Organisaties en landen konden concurrentievoordeel halen uit kennis. Opleiding en training werd steeds meer ingericht om kennis over te dragen. De bijbehorende attitudes en overtuigingen raakten op de achtergrond.

2015: wat geeft ons concurrentievoordeel?

De Industriële Revolutie hebben we achter ons gelaten. Kennis is er in overvloed. Het waait met internet iedere huiskamer binnen. Bovendien is kennis vaak beperkt houdbaar: het is in no time gedateerd door ontwikkelingen en innovatie. Daardoor levert kennis an sich geen concurrentievoordeel meer op.

Concurrentievoordeel ontstaat nu door creativiteit, flexibiliteit, oprechte interesse, authenticiteit en het vermogen om de klant een positieve beleving te laten ondergaan. Maar training en opleiding wordt vaak nog gegeven alsof het 1950 is: met een overvloed aan kennis en zonder voldoende aandacht voor psychologische borging. Het resultaat is over het algemeen helaas geen blijvende gedragsverandering. Er valt op dit terrein dus veel winst te behalen. Die winst zit hem in een belangrijke factor die over het hoofd wordt gezien: persoonlijke overtuigingen.

borging: persoonlijke overtuigingen

De Romeinen, de Grieken, Alexander de Grote… Zij wisten dat het geen zin had om hun mannen te leren zwaardvechten of boogschieten zonder die vaardigheden te borgen. Zonder borging zouden de soldaten op het cruciale moment vluchten. En dat was niet het doel.

De hamvraag

De hamvraag is: wat zou er gebeuren als organisaties gedrag en vaardigheden van medewerkers even effectief zouden borgen als kerken of krijgsmachten?

Persoonlijke overtuigingen bij medewerkers

Neem een projectleider: hij moet leren hoe hij effectief communiceert met zijn projectteam. Er ontstaat pas waarde als hij dit ook doet in heikele situaties (irritaties, aanspreken). Om hiervoor te zorgen moet het nieuwe gedrag worden geborgd op een plaats die altijd aanwezig is: zijn persoonlijke overtuigingen. Als dat gebeurt, spreken we over een effectieve uitvoering van de organisatiestrategie. Gebeurt het niet, dan ligt strategisch falen op de loer.

In trainingen is het dus zaak om eerst het niveau van onbewuste overtuigingen te raken. Dat hoeft gelukkig niet meer door uren exerceren. De huidige psychologie heeft parate technieken voor effectieve, vlotte en integere interventies op onbewust niveau. Niet alleen heel effectief en verantwoord, maar ook nog eens motiverend en fascinerend.

Wat weten we nu?

  1. De strategie van moderne organisaties heeft een gedragscomponent.
  2. Dit gedrag kan alleen geborgd worden in de persoonlijke overtuiging van elke medewerker.
  3. Wordt het gedrag niet geborgd dan is dat gedrag ook niet te zien op essentiële momenten.
  4. Als het gedrag niet wordt geborgd, is de strategie van de organisatie niet volledig succesvol.
  5. Overtuigingen zorgen bewust en onbewust voor gedrag dat de strategie mogelijk maakt.

Ridders en kerken zijn zo gek nog niet

Wat kunnen we leren van ridders en kerken? Een stevige focus op borging van aangeleerd gedrag vergroot de kans dat dat gedrag ook daadwerkelijk vertoond wordt. En zo het strategisch doel bereikt!